محمد حسين مختارى مازندرانى
129
فرهنگ اصطلاحات اصولى ( فارسى )
خ خطابات شفاهى يكى از بحثهايى كه در علم اصول مطرح است اين است كه آيا خطابهاى شفاهى از قبيل : « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا » * شامل غائبين ، معدومين و غافلين مىشود يا نه ؟ روشن است اگر خطابها مقرون به ادات ندا نباشند مسلما شامل همگان مىشود ؛ مانند آيهء شريفهء « وَ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ . . . . « 1 » » زيرا اينها از قبيل قضاياى خارجيهء مخصوص به موضوعات خارجى نيستند بلكه از نوع قضاياى حقيقىاند كه موضوع حكم مفروض الوجود است اعمّ از اينكه در زمان حال باشد يا غير آن . چنين حكمهايى لازم نيست موضوعشان فعلا موجود باشد . علماى اصول در مورد خطابهاى شفاهى مقرون به ادات خطاب نظرات مختلفى دارند كه برخى از آنها عبارتند از : 1 - خطابات شفاهى : غايبان ، معدومان و غافلان را به گونهء تنزيلى و ادّعايى شامل مىشود ، بنابراين تخاطب با آنها بر وجه
--> ( 1 ) - سورهء آل عمران آيهء 97 .